Thomas More, boezemvriend van Erasmus, schreef zijn Utopia 500 jaar geleden. Het was het begin van het denken over de “maakbare” samenleving. Nog steeds een inspirerend boek. Je kunt twee varianten van utopisch denken onderscheiden. Enerzijds de Paradijs variant. Anderzijds de Hemel variant. Volgens de Paradijs variant was vroeger alles beter, toen we nog “onder ons” waren. Het is het verlangen naar het verloren paradijs van onze kinderjaren, de onschuld. De utopie van de “eigen identiteit”, toen was geluk heel gewoon. De utopie van het dorp. Grenzen dicht. Volgens de Hemel variant wordt de hoop juist op de toekomst gericht. I have a dream. Een samenleving van gelijkwaardigheid. Yes we can. Wir schaffen das. Het is de utopie van de wereldstad. Grenzen open. Populisten in heel Europa beroepen zich op het Paradijs, op vroeger, op het behoud van de verzorgingsstaat. Humanisten richten zich op de Hemel op aarde, op de toekomst, op solidariteit op wereldschaal. Trump of Merkel ? Ik kies voor Merkel. Kon ik maar een Europees president kiezen.