In de tijd van Erasmus werd Europa bedreigd door “de Turken”. De 48-jarige schrijft daarover aan paus Leo X : “Ik denk dat wij de Turken meer door onze vroomheid moeten overwinnen dan met de wapenen”Hij werkt zijn opvattingen uit in een intelligent essay, met als meeslepende titel: “Zoet is de oorlog voor wie er onbekend mee zijn.” Erasmus beschouwt in feite de decadentie, de interne twisten in Europa, de hypocrisie als een veel grotere dreiging dan de dreiging van de Turken. Hij houdt een voortdurend pleidooi voor eenheid, deugdzaamheid, publiek welzijn. Een soort morele herbewapening. “Bestrijdt de Turken eerder met brieven en pamfletten dan met wapenen.”