Was Erasmus een afvallige? Vijfhonderd jaar geleden moest Erasmus voor zijn leven vrezen, omdat hij kritische vragen stelde over de gangbare interpretatie van de Bijbel. Erasmus was een gelovig man, maar ook een vrijdenker, een hartstochtelijk beoefenaar van de wetenschap. Hij slikte lang niet alles voor zoete koek. Geloof en wetenschap konden volgens hem samengaan.

Wereldwijd is er nog altijd een hetze tegen “afvalligen” gaande, tegen mensen die zich afkeren van de dominante interpretatie van hun geloof. In 2017 werd student Mashal Khan dood geslagen door zijn medestudenten in Pakistan, omdat hij zich op Facebook kritisch had uitgelaten over zijn geloof. Hij noemde zichzelf humanist. Humanisten in Saoedi-ArabiĆ«, Pakistan en Afghanistan hebben het zwaar te verduren, blijkt uit het jaarlijkse Freedom of Thought Report. Europese landen scoren over het algemeen redelijk op de index in dit Report 2017.

Vanzelfsprekend is het niet. Wel de moeite van het actief verdedigen waard: er bestaat niet alleen de vrijheid van geloof, maar ook de vrijheid om uit je geloofsgemeenschap te stappen.

Gerard de Kleijn, 1 maart 2018